Μπαλάντα των κυράδων τού παλιού καιρού

Που νά ‘ ναι -να μου πεί μπορεί κανείς –
Η ξακουστή ομορφιά της Ρώμης Φλόρα ,
Η Αρχιπιάδα , η ξαδέρφη της Θαίς
Πού ακούστηκε όπου γής χωριό και χώρα ;
Κι η Ηχώ η αντιλαλούσα ,πού΄ χε δώρα
Ομορφιάς ,που γυναίκα άλλη καμιά
Ανθρώπου δέν απόχτησε ως με τώρα ;
Μά τα χιόνια πού νά είν ‘τά περσινά ;

 
Πού βρίσκεται η τετράσοφη Ελο’ί’ς,
Πού ο Πέτρος Εμπαγιάρ ,σε μαύρην ώρα ,
Γι ‘ αυτή ευνουχίστη και στό Σαίν Ντενίς
Έθαψε τη ζωή του ρασοφόρα ;
Κι η Ρήγισσα ,πού αφού έκαμε τη γνώρα
Τού Μπουριντάν ,τήν άνομη , βαθιά
Τόν έριξε στή Σέν , πού νά ‘ ναι τώρα ;
Μά τά χιόνια πού νά είν ‘ τά περσινά ;

 
Βασίλισσα Λευκή ,άστρο τής αυγής ,
Πού γλυκοτραγουδούσες ποθοφόρα ,
Μπέρτα μεγάποδη , Μπιετρίς , Αλίς ,
Αρεμβουργίς ,πού ‘χες της Μαίν τή χώρα ,
Ιωάννα ,πού στή Ρουένη λευκοφόρα
Οι Άγγλοι σέ κάψανε μαρτυρικά ,
Στ ‘ όνομα τής Παρθένας , που είστε τώρα ;
Μά τά χιόνια πού νά είν ‘ τά περσινά;

 
Πρίγκιπα , όπου κι άν ψάξεις κι όσην ώρα
τού κάκου ΄ δέν τίς βρίσκεις πουθενά ,
Κι αυτήν τήν επωδό ξέχασ’ τη τώρα:
Mά τά χιόνια πού νά είν ‘ τά περσινά ;

 

ΣΧΟΛΙΑ : Φλόρα . Ρωμαία εταίρα ,ξακουστή για την ομορφιά της,
φιλενάδα τού Πομπήιου .

Αρχιπιάδα . Πρόκειται γιά τόν Αλκιβιάδη ,πού το μεσαίωνα οι περσότεροι νόμιζαν
πως ήταν γυναίκα ,κι ανάφεραν τ’ όνομα του μ’ ένα σωρό παραλαγές
όπως π.χ. Althipiades, Arthibiades ,Alcipiades κ.α .Φαίνεται πως ο Βιγιόν
τού δίνει τ’ όνομα Archipiada ,επειδή το βρίσκει πιο ταιριαστό για γυναίκα .

Θα’ί’ς .Αθηναία εταίρα ,φιλενάδα τού Μεγάλου Αλέξανδρου ,και μετά το θάνατό του
γυναίκα του βασιλιά της Αιγύπτου ,Πτολεμαίου .

Ηχώ .(μυθολ.) Η πεντάμορφη Νύμφη που αγάπησε με πάθος τον ωραίο Νάρκισσο ,
κι έλιωσε σιγά -σιγά από το μαράζι της ,επειδή εκείνος περιφρόνησε τον έρωτα της.

Πέτρος Εμπαγιάρ . Φαίνεται πως αυτό ήταν το πραγματικό όνομα του άμοιρου εραστή της Ελο’ί’ς .
Σιγά -σιγά όμως παραλλάχτηκε και κατάληξε στη μορφή που το ξέρουμε σήμερα Abailard .Aβαιλάρδος.
Αυτό το συμπεραίνουμε από τ’ ότι σε καμιά παλιά έκδοση δέν αναφέρεται με τ’ όνομα Abailard αλλά
Esbaillat ,Esbaillayt και Esbaillard .
Γεννήθηκε στά 1079 κοντά στή Νάντη ,στο χωριά Παλέ .Αφού πήρε τη στοιχειώδη μόρφωση
από τον πατέρα του ,πήγε στο Παρίσι για να σπουδάσει φιλοσοφία και φιλολογία .
Εκεί , νεώτατος ακόμα ,αναδείχτηκε και δοξάστηκε σά θεολόγος και σά σχολαστικός φιλόσοφος,
κι ίδρυσε δική του σχολή . Τότες ερωτεύτηκε την όμορφη κι εξαιρετικά μορφωμένη μαθήτρια του Ελο’ί’ς,
ανιψιά κάποιου παπά Φυλμπέρ ,και την παντρεύτηκε κρυφά από τον θείο της.
Εκείνος όμως σαν έμαθε τις ερωτικές τους σχέσεις και μην ξέροντας πως είχαν παντρευτεί ,
έγινε έξω φρενών ,και για να εκδικηθεί την προσβαλμένη οικογενειακή του τιμή ,
μπήκε μια νύχτα μαζί μ’άλλους συγγενείς του στην κάμαρα τού Εμπαγιάρ ,
κι αφού τόν έδεσαν τού ‘κοψαν τα γεννητικά του όργανα .
Ύστερ’ απ ‘ αυτή του τη συμφορά ,ο δυστυχισμένος Εμπαγιάρ αποτραβήχτηκε στο Μοναστήρι
τού Σαίν Ντενίς , η δέ άμοιρη Ελο’ί’ς κλείστηκε στο μοναστήρι των Μπενεντικτίν στό Αρζαντέιγι.
Μα ούτε η συφορά τους ούτε ο χωρισμός τους μπόρεσαν να σβήσουν τη φλογερή
και γιομάτη από ηθικό μεγαλείο αγάπη τού τραγικού αυτού αντρόγυνου ‘ κι αυτό μάς
το μαρτυράει η αλληλογραφία τους , μοναδικό στην τελειότητά του δείγμα αισθηματικής
ανταπόκρισης . Στα 1142 πέθανε ο Εμπαγιάρ στό αββαείο τού Αγίου Μάρκελλου
κοντά στη Σαλόν ‘ κι ύστερα από δώδεκα χρόνια πέθανε κι η Ελο’ί’ς ,στο μοναστήρι του Παράκλητου.

Κι η Ρήγισσα ,πού αφού έκαμε τη γνώρα ,κτλ . Στήν εποχή τού Βιγιόν οι Παριζιάνοι μαζεύονταν ,
το βράδυ ύστερ ‘από το δείπνο ,παρέες-παρέες ,στίς ταβέρνες για να κουτσοπιούν και να φλυαρήσουν.
Στίς ταβερνίστικες λοιπόν αυτές συγκεντρώσεις συνήθιζαν να πίνουν στήν υγειά τής βασίλισσας Λευκής
η τής βασίλισσας τής Ναβάρρας .
H πρόταση αυτή ήταν κορο’ι’δευτική ,προπάντων για τη βασίλισσα της Ναβάρρας .
Κατά τά λεγόμενά τους ,η βασίλισσα Ιωάννα της Ναβάρρας είχε μεταβάλει τόν πύργο
τού Νέλ (Tour de Nesl ) που βρισκόταν κοντά στή Σέν ( Σηκουάνα ) σέ θέατρο
τών νυχτιάτικων γλεντιών της .
Έστηνε ,λέει ,εκεί καρτέρι στούς διαβάτες ,και όταν κανένας τής γουστάριζε τόν βούταγε ,
κι αφού γλεντούσε μαζί του διάταζε και τον έπνιγαν στό ποτάμι .
Προπάντων γουστάριζε τούς φοιτητές .Κάποτε λοιπόν νοστιμεύτηκε τόν Μπουριντάν ,
τό διάσημο φιλόσοφο πού ‘ζησε το 14ον αιώνα ,κι αφού τον έμπασε στον πύργο της και τον γλέντησε,
διάταξε και τον έριξαν στή Σέν . Μά αυτός τα κατάφερε να βγεί κολυμπώντας ,κι έτσι γλύτωσε
από το πνίξιμο .
Ο Βιγιόν είναι ο πιό παλιός συγγραφέας πού αναφέρει αυτήν τήν παράδοση ,χωρίς όμως να δείχνει
πώς την πιστεύει κιόλας .
Ούτε αναφέρει τ’ όνομα της βασίλισσας πού πέταξε τόν Μπουριντάν στή Σέν .
Η παράδοση αυτή αποδείχτηκε ανυπόστατη ιστορικά ,μα ο λαός εξακολούθησε να την πιστεύει ,
και δέ χόρταινε να διηγιέται και ν’ ακούει τη σκανταλιάρικη αυτή ιστορία .

Βασίλισσα Λευκή . Εννοεί ,δίχως άλλο ,τη βασίλισσα Λευκή τής Καστίλιας ,μητέρα τού Αγίου Λουδοβίκου.
Ο βασιλιάς Τιμπώ τής Ναβάρρας ,που τήν αγαπούσε ,είχε συνθέσει γι’ αυτήν τα λόγια και την μουσική
τραγουδιών πού , κατά την παράδοση ,η λυγερόφωνη αυτή βασίλισσα τα τραγουδούσε
συνοδεύοντάς τα μέ το λαούτο της .

Μπέρτα μεγάποδη . Κόρη τού Καριμπέρ ,κόμητα τής Λαόν ,γυναίκα τού βασιλιά των Φράγκων Πεπίνου
και μητέρα τού Καρλομάγνου . Το παρανόμι Μεγάποδη το χρωστούσε καθώς λένε ,
στ’ ότι το ένα της πόδι ήταν μεγαλύτερο από τ ‘άλλο .

Μπιετρίς , Αλίς . Πολλές γυναίκες ονομαστές στό Μεσαίωνα λέγονταν έτσι ΄ γι’ αυτό είναι αδύνατο
να εξακριβωθεί ποιές απ’ αυτές είχε υπόψη του ο Βιγιόν .

Αρεμβούργις . Ήταν κόρη και μοναδική κληρονόμα τού Ηλία ντέ λά Φλές ,κόμητα τής Μαίν .
Ιωάννα . Εννοεί τήν Ιωάννα ντ’ ‘Άρκ, τη Γαλλίδα ηρωίδα ,πού αφού μέ την αντρεία της
νίκησε τούς Άγγλους στό Παταί , έπεσε στά χέρια τους προδομένη από τούς Βουργουνδούς ,
και κάηκε απ’ αυτούς στη Ρουένη ζωντανή ,το 1431 , σε ηλικία δεκαεννιά χρονώ , με τήν κατηγορία
πώς ήταν μάγισσα κι αιρετική .

FRANCOIS VILLON

ΜΠΑΛΛΑΝΤΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

επιμέλεια -μετάφραση
ΣΠΥΡΟΣ ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ

Εκδόσεις : Γαβριηλίδης

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s